Strandexcursie: zoeken naar fossielen

Op zoek naar fossielen en zeldzame schelpen

Op een regenachtige zondag ging ik Hester Loeff, amateur geoloog en conservator van het Koninklijk Zeeuws genootschap der Wetenschappen voor de collectie fossiele landzoogdieren, op strandexcursie zoeken naar fossielen in Zeeland.

Een strand in mijn woonomgeving waar ik niet zo vaak kom, maar ook niet geheel onbekend ben liet mij vandaag zien dat er ontelbare schatten voor het oprapen liggen en dat ik niet persé naar Engeland of Frankrijk hoef te reizen om fossielen te vinden. Dankzij Hester leerde ik dichtbij huis op een andere manier te kijken, te zien en te vinden. Wat een wereld is er voor mij open gegaan op deze dag.

De zeldzame IJslandse tepelhoren

Hester gaf aan het begin uitleg over wat hier zoal te vinden is en vertelde dat er delegaties van over de hele wereld naar Zeeland komen om de zeldzame IJslandse tepelhoren – Amauropsis islandica – te zoeken. Deze schelp die hier als één van de weinige plekken ter wereld gevonden wordt komt uit de laatste ijstijd. Momenteel leeft deze soort enkel nog in Groenland en Noord Canada. En raad eens wie vandaag als enige deze fossiele schelp vind en nog wel twee stuks ook? Juist, dat ben ik.

Deze IJslandse tepelhorens - Amauropsis islandica -  zijn meer dan 21.000 jaar oud
Deze IJslandse tepelhorens – Amauropsis islandica – zijn meer dan 21.000 jaar oud

Waarom hier en niet daar

Waarom vinden we tijdens de strandexcursie zoeken naar fossielen nu precies hier deze zeldzame en fossiele schelpen? Dat heeft te maken met zandsuppleties, het opspuiten van zand, uit bepaalde delen van de Noordzee. Om ze te vinden moeten de omstandigheden goed zijn. Bij aanlandige wind vind je bijna niets, bij aflandige wind blaast het zand weg en komen de schelpen boven. Verder heeft het ook nog te maken met de stroming van het water die in een hoek van 45 graden weg draait en precies op één plek alle fossielen achter laat in het zand. Het is allemaal erg ingewikkeld, dus ga zelf een keer met Hester Loeff mee als je precies wilt weten hoe het zit.

Fossiele fragmenten van vissenwervels
Fossiele fragmenten van vissenwervels

Niet alles is zeldzaam en soms is iets moois een echte plaag

Ik vond een aantal prachtige schelpen, maar het zijn niet de vriendelijkste soorten. De volgende twee zijn namelijk inheemse stekelhorens of oesterboorders die zoals de naam doet vermoeden in de oesters boren. Dit zijn niet de Japanse soorten die momenteel een plaag vormen in de Oosterschelde, maar boren doen ze wel. Ze zijn niet zeldzaam, maar deze exemplaren zijn wel oud.

Fossiele stekelhoren of oesterboorder
Fossiele stekelhoren of oesterboorder
Fossiele stekelhoren of oesterboorder
Fossiele stekelhoren of oesterboorder

Van microscopisch klein naar megagroot

Tussen het gruis vind je tientallen microscopisch kleine schelpjes. Je ziet ze met het blote oog niet. Het is daarom aan te raden om een zakje gruis mee naar huis te nemen en dit goed te laten drogen. Daarna kun je het zeven en haal je de piepkleine slakjes eruit. Voor alles geldt: Neem niet te veel mee en laat de natuur heel.

Wenteltrapjes. Deze zijn niet fossiel en algemeen voorkomend.
Wenteltrapjes. Deze zijn niet fossiel en algemeen voorkomend.

De strandvondstenexcursie is leuk voor jong en oud

Na zo’n excursie hoef je niet meer naar de sportschool. Je staat voorovergebogen of zit op je knieën op het strand. Het is best hard werken, maar heel leuk om te doen voor jong en oud. Hester loopt rond en geeft steeds uitleg bij wat je hebt gevonden en waar je moet kijken.

Grofgeribde fuikhoren, niet fossiel en niet zeldzaam, maar wel mooi
Grofgeribde fuikhoren, niet fossiel en niet zeldzaam, maar wel mooi

Zomaar een selectie van wat ik heb gevonden

Gevlochten fuikhoren, niet fossiel, niet zeldzaam. Roofslak.
Gevlochten fuikhoren, niet fossiel, niet zeldzaam. Roofslak.
Purperslak, fossiel. Niet zeldzaam.
Purperslak, fossiel. Niet zeldzaam.
Melkwitte arkschelp
Melkwitte arkschelp
Korfmossel, fossiel. Niet zeldzaam.
Korfmossel, fossiel. Niet zeldzaam.

Informatie

Hester Loeff
Strandvondsten
Stadhuismuseum Zierikzee
geologievannederland

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *